บทความทั้งหมด
การบริหารคน6 นาทีอัปเดต 28 ส.ค. 2569

ต้นทุนการสอนพนักงานใหม่ที่ไม่เคยปรากฏในงบกำไรขาดทุน

เวลาที่หัวหน้าใช้สอนคนใหม่คือต้นทุนจริง แต่ไม่มีใครออกใบเสร็จให้ บทความนี้แสดงวิธีคำนวณเป็นตัวเลข และจุดที่ลดได้จริงโดยไม่ลดคุณภาพ

ธุรกิจส่วนใหญ่รู้ว่าค่าแรงเท่าไร ค่าเช่าเท่าไร ค่าการตลาดเท่าไร แต่แทบไม่มีใครรู้ว่า “ค่าสอนงาน” เดือนละเท่าไร ทั้งที่มันกินเวลาของคนที่แพงที่สุดในองค์กร นั่นคือหัวหน้าและเจ้าของ

ทำไมต้นทุนนี้ถึงหายไปจากงบ

เพราะมันไม่ได้จ่ายออกไปเป็นเงินสด หัวหน้าได้เงินเดือนเท่าเดิมไม่ว่าจะสอนงานหรือไม่ ต้นทุนจึงไปโผล่ในรูปแบบอื่นแทน: งานที่หัวหน้าไม่ได้ทำ ยอดที่ไม่ได้ปิด ปัญหาหน้างานที่ไม่มีใครแก้ และคุณภาพที่แกว่งในช่วงที่มีคนใหม่

สูตรคำนวณที่ใช้ได้จริง

เริ่มจากสามตัวเลขที่คุณตอบได้ทันทีโดยไม่ต้องเปิดระบบอะไรเลย

  1. 1จำนวนพนักงานใหม่ต่อเดือน (นับรวมทุกสาขา ทุกกะ ทุกตำแหน่ง)
  2. 2ชั่วโมงที่หัวหน้าใช้สอนต่อคน (รวมเวลาตอบคำถามและตามแก้งาน ไม่ใช่แค่เวลาสอนตรงๆ)
  3. 3ต้นทุนเวลาของหัวหน้าต่อชั่วโมง (เงินเดือน ÷ ชั่วโมงทำงานต่อเดือน)
ต้นทุนเวลาสอนต่อเดือน = จำนวนพนักงานใหม่ × ชั่วโมงสอนต่อคน × ต้นทุนเวลาของหัวหน้าต่อชั่วโมง

ตัวอย่าง: รับคนใหม่ 3 คนต่อเดือน ใช้เวลาสอน 12 ชั่วโมงต่อคน ต้นทุนเวลาหัวหน้า 300 บาทต่อชั่วโมง จะได้ 3 × 12 × 300 = 10,800 บาทต่อเดือน หรือ 129,600 บาทต่อปี สำหรับธุรกิจที่มี 3 สาขา ตัวเลขนี้มักอยู่ระหว่าง 8,000–25,000 บาทต่อเดือน

ตัวเลขที่คนมักลืมบวกเข้าไป

  • เวลาของรุ่นพี่ที่ต้องพาทำ ไม่ใช่แค่เวลาของหัวหน้า
  • ผลผลิตที่หายไปของพนักงานใหม่ในช่วงก่อนทำงานเองได้
  • งานที่ต้องแก้ซ้ำเพราะทำผิดขั้นตอนในเดือนแรก
  • ต้นทุนของคนที่ออกภายใน 90 วัน — เท่ากับสอนทิ้งทั้งหมด

ข้อสุดท้ายเจ็บที่สุด ถ้าอัตราการออกภายใน 90 วันอยู่ที่ 25% แปลว่าหนึ่งในสี่ของค่าสอนงานทั้งหมดถูกเผาทิ้งทุกเดือน

ลดได้ตรงไหนบ้าง

สิ่งที่ลดได้ไม่ใช่ “ความใส่ใจในการสอน” แต่คือ “การสอนเรื่องเดิมซ้ำ” ซึ่งเป็นคนละเรื่องกัน

สิ่งที่หัวหน้าทำอยู่ลดได้ไหมวิธีลด
อธิบายขั้นตอนพื้นฐานทุกครั้งลดได้เกือบหมดทำเป็นบทเรียนสั้นให้เรียนเองก่อนมาถาม
ตอบคำถามซ้ำๆ เรื่องเดิมลดได้มากทำ SOP ที่ค้นเจอเร็วกว่าเดินไปถาม
ดูหน้างานว่าทำถูกไหมลดไม่ได้แต่ทำให้เป็นระบบด้วย checklist ที่ใช้เวลาน้อยลง
ให้ฟีดแบ็กเฉพาะบุคคลไม่ควรลดนี่คือส่วนที่ควรได้เวลาคืนไปทำ

เป้าหมายที่สมจริง

อย่าตั้งเป้าว่าจะลดเวลาสอนได้ 80% เพราะการประเมินหน้างานยังต้องใช้คนจริงเสมอ กรอบที่ธุรกิจส่วนใหญ่ทำได้จริงคือลดเวลาสอนซ้ำลง 20–40% ภายในสามเดือนแรกหลังวางระบบ ที่ตัวเลขตัวอย่างข้างต้น คิดเป็นเงินประมาณ 2,160–4,320 บาทต่อเดือน

ตัวเลขทั้งหมดนี้เป็นการประมาณการตามข้อมูลที่คุณกรอกเอง ไม่ใช่การรับประกันผลลัพธ์ — ควรวัดจากธุรกิจของคุณจริงก่อนตัดสินใจ

คำถามที่พบบ่อย

ควรนับเวลาสอนงานอย่างไรให้แม่นที่สุด

ให้หัวหน้าจดเวลาที่ใช้กับพนักงานใหม่ติดต่อกัน 2 สัปดาห์ รวมทั้งเวลาตอบคำถามระหว่างวันและเวลาตามแก้งาน ตัวเลขที่ได้มักสูงกว่าที่เจ้าของประเมินไว้ประมาณ 1.5–2 เท่า

ธุรกิจเล็กที่รับคนใหม่ไม่บ่อยควรสนใจตัวเลขนี้ไหม

ถ้ารับคนใหม่น้อยกว่าปีละ 2–3 คน ต้นทุนนี้ยังไม่ใช่ปัญหาหลัก ควรไปโฟกัสเรื่องอื่นก่อน

ลดเวลาสอนแล้วคุณภาพจะตกไหม

ตกได้ถ้าตัดการประเมินหน้างานออก สิ่งที่ควรลดคือการอธิบายซ้ำ ไม่ใช่การตรวจว่าทำได้จริง

หัวข้อนี้เกี่ยวข้องกับบริการ: งาน HR และเงินเดือน

ระบบฝึกอบรมบอกได้ว่าใครพร้อมทำงาน แต่ยังต้องมีคนคำนวณเงินเดือน จัดกะ และดูแลสวัสดิการให้ถูกต้อง

ดูรายละเอียด

อ่านต่อ

อยากรู้ว่าธุรกิจคุณเสียเวลาสอนงานไปเท่าไรต่อเดือน

กรอกตัวเลข 3 ช่อง เห็นผลทันที ไม่ต้องกรอกอีเมล

คำนวณต้นทุนการสอนพนักงาน